الشيخ أبو الفتوح الرازي

453

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

ابغني كذا و ابغ الى ( 1 ) كذا ، اى اطلبه لي ، و قال الشّاعر : بغاك و ما تبغيه حتّى وجدته كانّك قد واعدته ( 2 ) امس موعدا امّا بغى ( 3 ) عليه اذا ظلمه ( 4 ) ، و قوله : ابغني ، اى اعني على طلبه . * ( وَأَنْتُمْ شُهَداءُ ) * ، « واو » حال راست ، و « شهداء » جمع شهيد ، و شما گواهى . در [ او ] ( 5 ) دو قول گفتند : يكى آن كه شما گواهى بر آن كه منع كردن از راه خداى روا نباشد . و قولى ديگر : * ( أَنْتُمْ شُهَداءُ ) * ، اى عقلا ، و شما عاقلى ( 6 ) ، نظيره قوله : أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ ( 7 ) ، اى عاقل ، براى آن كه چون او انديشه كند و عقل حاضر باشد ، تمييز كند ( 8 ) ميان حق و باطل . قولى ديگر آن است كه : * ( وَأَنْتُمْ شُهَداءُ ) * ، و شما گواهى بر آن كه [ 445 - ر ] در توريت و انجيل نوشته است كه : دين مسلمانى دين خداست و حق آن است ( 9 ) . يا ايّها الَّذين امنوا ان تطيعوا فريقا - الاية . زيد بن اسلم گفت : آيت در ( 10 ) شأس بن قيس اليهودىّ آمد ، و او پيرى بود قاسى و عاصى شديد الكفر و العناد ، و كينور ( 11 ) بر مسلمانى ( 12 ) و سخت حسد ، بگذشت بر جماعت اوس و خزرج ، جمعى عظيم را ديد مجتمع شده و مؤتلف گشته ، و كلمه و راى و ديانت يكى كرده ، سخت آمد او را از پس آن كه ميان ايشان تا ( 13 ) در جاهليّت خونها و عداوتها بود و الفتى نبودى ايشان را با يكديگر ، انديشه كرد و گفت : اگر اينان هم بر اين مانند ( 14 ) ، ما را رها نكنند در اين شهر و بر ما غلبه كنند ، و كار بر ما تباه شود . جوانى را گفت از جهودان كه : برو و ( 15 ) بر كناره آن حلقه بايست و حديث كارزار ( 16 )

--> ( 1 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : لى . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : قد اوعدته . ( 3 ) . مج : كلمه به صورت : « ابغى » بوده كه به قلمى ناشناخته تصحيح شده است . ( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مر : اظلمه . ( 5 ) . مج : ندارد ، از وز افزوده شد . ( 6 ) . دب ، مب : عاقليد ، مر : عاقلانيد . ( 7 ) . سوره ق ( 50 ) آيه 37 . ( 8 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تميز كند . ( 9 ) . مر : و دين حق است . ( 10 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر شأن . ( 11 ) . مر : كينه ور . ( 12 ) . وز و ديگر نسخه بدلها : مسلمانان . ( 13 ) . وز و ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 14 ) . وز و ديگر نسخه بدلها : بمانند . ( 15 ) . مج : برود ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 16 ) . لب : كالزار .